مجموعه مطالعات و بررسی وب فارسی  -1

وب فارسی و دولت الکترونیک   

نگاهی به دولت الکترونیک و میزان تحقق آن در وب فارسی

 چكيده
يكي از مفاهيمي كه در دهه اخير به گونه اي بسيار گسترده در جوامع پيشرفته مورد بررسي قرار گرفته و حتي در بعضي مواقع با موفقيت به اجرا درآمده، مفهوم دولت الكترونيك است. هدف اصلي از پيدايش دولت الكترونيك، بسترسازى مناسب جهت دسترسي هر چه بهتر و بيشتر شهروندان به اطلاعات و خدمات دولتى، اصلاح كيفيت خدمات و ارائه فرصت هاى بيشتر براى مشاركت در فرايندها و نمادهاى مردم سالار است. از اين‌رو تلاش براي نظارت بر وضعيت خدمات در دولت الكترونيك، از اهميت بالايي برخوردار مي‌باشد. در اين مقاله، سيستم خودكاري براي ارزيابي دولت الكترونيك ايران، معرفي مي‌شود. ارزيابي‌هاي اين سيستم بر روي حدود يازده‌هزار سايت رجيستر شده در دامنه  IRو در برگيرنده تمام سازمان‌هاي دولتي، وزارتخانه‌ها، شركت‌ها و دانشگاه‌ها و بالغ بر حدود دو ميليون صفحه، انجام شده‌است. هدف از اين سيستم، استخراج شاخص‌هاي مختلف علمي براي ارزيابي دولت الكترونيك از قبيل توزيع محتواي سايت‌ها (علمي، خبري، دولتي، تجاري و وبلاگ)، حجم محتواي فارسي، سرويس‌هاي ارائه‌شده، درصد كدينگ‌هاي مختلف فارسي و غيره مي‌باشد. از اين آمار مي‌توان جهت هدفمند نمودن برنامه‌هاي آتي در خصوص دولت الكترونيك، استفاده كرد.
كليدواژه‌ها:

ارزيابي دولت الكترونيك، دامنه .IR، وب


1- مقدمه
دولت الكترونيك[1] يكي از پديده هاي مهم حاصل از بكارگيري فناوري اطلاعات و ارتباطات[2] است كه پياده سازي آن، تحولي بس عميق در نحوه زندگي، اداره و رهبري كشورها داشته و تركيبي از فناوري اطلاعات و شبكه اطلاع رساني وب است كه هدف آن، ارائه مستقيم خدمات به شهروندان[3]، كاركنان دولت[4]، بخشهاي تجاري[5] و ساير
بخش هاي دولت است. به عبارت ديگر "گونه‌اي از سازماندهي مديريت دولتي به منظور افزايش كارايي، شفاف‌سازي، دسترس‌پذيري و پاسخگويي به شهروندان از طريق استفاده فراگير و استراتژيك فناوري‌هاي اطلاعات و ارتباطات در مديريت داخلي دولت و همچنين در برقراري ارتباط با شهروندان و كاربران خدمات عمومي" دولت الكترونيك ناميده مي‌شود[1]. با تحقق دولت الكترونيكي شهروندان مي‌توانند وارد يك سايت اينترنتي شده، به آساني خدمات و اطلاعات دولتي موردنياز خود را يافته و از آن سايت برخط (
online) براي انجام داد و ستد استفاده كنند. لذا در هزينه و زمان يك كشور صرفه‌جويي شده و باعث توليد چرخه اقتصادي به صورت كارا و مناسب خواهد شد.
طبق مدل گارتنر [2] دولت الكترونيك از چهار فاز ظهور[6]، تعامل[7]، تراكنش[8] و تبديل[9]، تشكيل شده‌است. 

هر فاز اين مدل به چهار سطح فنآوري، فرآيند، مردم و راهبرد/خط‌مشي تقسيم شده است. در فاز ظهور سازمان هاي دولتي اطلاعات خود را در قالب وب سايت براي دسترسي مردم ارائه مي‌كنند. سرويس هايي مانند موتور جستجوي محتواي وب‌سايت ها، پست الكترونيكي و مديريت محتوا در فاز تعامل ارائه مي‌شوند. در فاز تراكنش سرويس هايي مانند تجارت الكترونيكي شامل خريد و فروش به مردم ارائه مي‌شود. در فاز نهايي يعني تبديل تمام سرويس هاي دولت تحت يك پرتال مركزي به مردم ارائه خواهد‌شد.
در حال حاضر، با توجه به اهميت بالاي دولت الكترونيك، يکی از چالش هاي مهمی‌كه ما با آن مواجه هستيم اطلاع از وضعيت كنوني سرويس هاي دولت الكترونيك مي‌باشد. به عبارت ديگر، سازمان هاي كشور در هر كدام از چهار فاز ظهور ،تعامل،تراكنش و تبديل، چند درصد پيشرفت داشته و چه سرويس‌هايي را ارائه مي‌دهند. علاوه بر آن، به روشي براي ارزيابي فعاليت‌هاي انجام شده در اين زمينه، نياز مبرم می‌باشد. با ارزيابي كنوني دولت الكترونيك در ايران، بهتر مي‌توان پروژه‌هاي آتي و مورد نياز را تعريف و در نهايت ارزيابي كرد.
در برنامه پنج ساله چهارم توسعه شاخص ها و راهبردهايي براي تحقق دولت الكترونيك ارائه شده است. براي مثال جدول شماره يك، بعضي از اين شاخص ها را در سال هاي مختلف نشان مي‌دهد[3].

 

جدول (1): شاخصهاي دولت الكترونيك [ICT]

 

83(سال پايه)

84

85

86

87

88

دستگاههای دولتی دارای سيستم های  عمومی مکانيزه يکپارچه

5%

16%

27%

38%

49%

60%

دستگاههای دولتی دارای سيستم های  خصوصی مکانيزه يکپارچه

1%

5%

9%

13%

17%

20%

حضور در وب

  (Web Presence):  دستگاههای دولتی دارای وب سايت  منطبق بر اينترنت

20%

36%

52%

68%

84%

100%

تعامل (Interact): دستگاههای دولتی  مجهز به خدمات اينترنتی تعاملی

-

5%

9%

13%

17%

20%

e-Services: خدمات دولتی از  طريق شبکه های الکترونيک

-

3%

6%

9%

12%

15%


بنابراين با توجه به اهميت ارزيابي دولت الكترونيك پروژه‌اي تحت عنوان "ارزيابي وب ايران از منظر دولت الكترونيك "در سال 85 شروع شد است.

 

 

 

 

 

بهروز شیخ رودی ; ٦:۳٧ ‎ب.ظ ; دوشنبه ۳۱ اردیبهشت ،۱۳۸٦
    پيام هاي ديگران ()    +